ЕЛ ҮМІТІ – ЕГІНДЕ

«Жаңажол» серіктестігіндегі күріш өңдеу жұмысы да осы бағытта жүйелі жүргізіліп келеді. Мұнда қара күріш арнайы аппараттың көмегімен бірнеше кезеңнен өтіп, ақталып, тазартылады. Өндірістің қазіргі қуаты тәулігіне 50 тоннаға дейін күріш өңделіп, халық игілігіне таратылып отыр.

Диірменнің тыныс-тіршілігіне жауапты маман – меңгеруші Әсембек Жақсылықұлы Кенеев. Ол өндірістің жұмысын ұйымдастырып, техникалық үдерістердің дұрыс жүруін қадағалайды. Диірменге жаңа аппараттың келгеніне бір жылдан астам уақыт болған. Заманауи қондырғының іске қосылуы – күріш өңдеу көлемін арттырып, жұмысты жүйелі жүргізуге сеп.

Күрішті ақтау – бір ғана әрекеттен тұрмайтын күрделі өндірістік үдеріс. Диірменге түскен қара күріш алдымен бөгде заттардан тазартылады. Соның ішінде дәннің арасындағы тастар арнайы қондырғы арқылы алынады. Одан кейін күріштің қабығы ашылып, дән қабығынан ажыратылады. Келесі кезеңде ақталған күріш тазартылады. Соңында дайын өнім қапталып, тапсырыс берушіге жөнелтуге әзірленеді. Әр кезеңнің өзіндік маңызы бар. Бір үдерістің дұрыс орындалуы келесісіне әсер етеді. Сондықтан мұнда техниканың жұмысын ғана емес, күріштің сапасын да жіті бақылау қажет.

– Күріш ақтау бірнеше кезеңнен тұрады. Алдымен тасын теріп, бөгде заттардан тазалаймыз. Кейін диірмен қабығын ашады. Одан соң күрішті қабығынан ажыратып, тазалаймыз. Ең соңында дайын өнім қапталады. Аппараттың мүмкіндігі жақсы, күніне 40-50 тоннаға дейін күріш ақтауға болады, – дейді диірмен меңгерушісі Әсембек Жақсылықұлы.

Өндіріс орнында бес адам еңбек етеді. Ринат Кеңесов, Абылай Әбдірахман, Нұртөре Нағашыбекұлы, Нұрхан Серікбай секілді азаматтар диірмендегі әр кезеңнің үздіксіз жүруіне өз үлестерін қосуда. Әрқайсысының атқаратын міндеті бөлек болғанымен, барлығының мақсаты – күрішті сапалы өңдеп, дайын өнімді уақытында қолжетімді ету.

Мұндағы жұмыс уақыты да тапсырыс көлеміне қарай белгіленеді. Күріш өңдеуге тапсырыс түскен жағдайда жұмыс таңертең басталып, кешке дейін жалғасады. Яғни өндірістің қарқыны нақты қажеттілікке байланысты. Бұл өз кезегінде жұмысшылардан жауапкершілік пен ұқыптылықты талап етеді.

Диірменде өңделген күріштен бірнеше түрлі өнім алынады. Шикізатты толықтай кәдеге жаратуға мүмкіндік беретін мұндай өндірістің экономикалық маңызы да бар. Күрішті тек ақтап шығару емес, оның әр бөлігін тиімді пайдалану – өндіріс жұмысының басты ерекшеліктерінің бірі. Жалпы, күріштің егістіктен дастарқанға дейінгі жолы ұзақ. Көктемде жерге себілген дән жаз бойы күтім көріп, күзде жиналады. Бірақ оның халық тұтынатын дайын өнімге айналуы үшін диірмен сияқты өндіріс орындарының еңбегі қажет. Бұл жерде диқанның маңдай тері өндіріс жұмысшысының еңбегімен жалғасады.

Әсембек Жақсылықұлы бастаған диірмен ұжымының күнделікті жұмысы сырт көзге байқала бермеуі мүмкін. Алайда таң атқаннан кешке дейін тынымсыз жүретін өндірістің артында нақты еңбек тұр. Аппараттың әр қимылын бақылау, күріштің сапасын қадағалау, дайын өнімді уақытында қаптау – барлығы үлкен жауапкершілікке келетін шаруа.

Сыр елінде күріш шаруашылығының орны бөлек. Сондықтан егін егумен қатар, одан алынған өнімді өңдейтін өндірісті дамыту да маңызды. Өйткені жерден жиналған өнімнің ел игілігіне жарауы – ауыл шаруашылығының толыққанды тізбегін қалыптастырады. Бір жылдан астам уақыт ішінде қондырғы өндіріс қарқынын арттыруға өз септігін тигізіп, жұмысшылардың да еңбегін жеңілдетуге мүмкіндік берген.

Диірмендегі әрбір қап, дайын күріштің ар жағында диқанның егістіктегі еңбегі, өндіріс маманының маңдай тері жатыр. Бірі жерге дән себеді, бірі оны жинайды, енді бірі өңдеп, ел дастарқанына жетуге дайындайды. Осы еңбектің барлығы бір арнаға тоғысқанда ғана ауылдың берекесі артады.

Елдің ырысы – жерінде. Жердің берекесі – егінде. Ал сол дәннің қадірін арттырып, ел игілігіне айналдыратын еңбек – елдің ертеңіне салынған ең сенімді негіз.