КӘСІП – АУЫЛДЫҢ БЕРЕКЕСІ

Баубек Нысанбаев 1978 жылы Жалағаш ауданында дүниеге келген. Мектеп қабырғасындағы білімін аяқтағаннан кейін, 1994 жылы отбасылық жағдайға байланысты Төребай би ауылына қоныс аударып, осы елді мекенмен өмірін байланыстырады. Жастық шағы ауыл тіршілігімен біте қайнасып, еңбекке ерте араласады. Кейін азаматтық борышын өтеу үшін әскер қатарына аттанып, елге оралған соң отбасын құрады. Балнұр Кәрібаевамен шаңырақ көтеріп, бүгінде бес баланы тәрбиелеп отырған көпбалалы отбасының тірегіне айналды.

Оның кәсіпкерлікке бет бұруына бала кезден бойына сіңген еңбек тәрбиесінің де әсері аз емес. Әкесі кезінде мал бағып, ауылшаруашылығымен айналысқан. Баубек те әкесінің қасында жүріп, мал бағудың қыр-сырын үйреніп өсті. Малдың жайын білу, оның күтімін жасау, жем-шөбін дайындау, төрт түліктің бабын табу сияқты жұмыстардың барлығы жас кезінен таныс болды. Сондықтан кейін өз кәсібін бастауға бел буғанда, таңдауының мал шаруашылығына түсуі белгілі еді. Кәсіп бастау туралы ойы бір күнде келген жоқ. Сырт қалаларда еңбек етіп, кейін өзіне де, отбасына да тұрақты табыс әкелетін кәсіппен айналысуды мақсат еткен ол мемлекеттік қолдаудың мүмкіндіктерін қарастырды. Осылайша 2017 жылы ауылшаруашылығын қолдауға бағытталған грантқа қатысу үшін қажетті құжаттарын жинап, бизнес-жоспарын әзірлейді. Кәсіпкерлікке жасалған алғашқы қадамы да осы кезеңнен басталады.

Грант қаражатын тиімді пайдаланып, мал шаруашылығын қолға алады. Бастапқыда азынаулақ малдан басталған кәсіп біртіндеп кеңейіп, бүгінгі күні шаруашылықтағы сиыр саны 20 басқа жеткен. Бұл – бір күннің немесе бір жылдың нәтижесі емес, бірнеше жыл бойы үздіксіз жасалған еңбектің жемісі.

Мал шаруашылығының өзіндік машақаты бар. Әсіресе ауылда мал ұстау үшін күн сайын еңбек етуге тура келеді. Малдың жем-шөбін дайындау, уақытылы суару, күтімін жасау, аурудың алдын алу, қысқы азығын қамдау – мұның бәрі шаруаның күнделікті тіршілігі. Баубек үшін бұл жұмыстар таңсық емес. Өйткені бала кезінен әкесінің қасында жүріп, малдың жайын меңгерген. Сол тәжірибесі бүгінде өз кәсібіне үлкен көмек болып отыр.

Қазір шаруашылықта негізінен сиыр бағылады. Кәсіпкер малды тек өсіріп қана қоймай, одан алынатын өнімді де тиімді пайдалануға тырысады. Ет бағытындағы жұмыспен қатар, сүт өнімдерін де саудаға шығарады. Күнделікті жаңа сауылған сүт пен айранды тұрақты алатын тұтынушылары бар. Ауылдағы табиғи өнімге деген сұраныстың жоғары болуы да шаруашылықтың жұмысын дамытуға мүмкіндік беріп отыр.

«Ауылда мал ұстаудың өз қиындығы бар. Бірақ еңбектенсең, оның нәтижесі де көрінеді» деген ұстанымдағы кәсіпкер үшін шаруашылық – тек табыс көзі емес, отбасының күнделікті кәсібі. Жұбайы Балнұрмен бірге шаруаның бейнетін бөлісіп, бес баласын да еңбекке баулып келеді. Көпбалалы отбасы ретінде грант иегері атануы да оның кәсіп бастауына қолдау болған. Кәсіпкерлікпен айналысудың тағы бір артықшылығы – өз еңбегіңнің нәтижесін өзің көресің. Мал басы көбейген сайын шаруашылықтың да мүмкіндігі артады. Өнім өндіріліп, оны ауыл тұрғындары тұтынады. Осылайша бір отбасының кәсібі ауылдағы күнделікті тіршілікке де өз үлесін қосады.

Баубек Тұрмағамбетұлы алдағы уақытта шаруашылығын одан әрі кеңейтуді жоспарлап отыр. Негізгі мақсаты – мал басын көбейтіп, ет және сүт өнімдерінің көлемін арттыру. Сонымен қатар бау-бақша жұмыстарын да қолға алып, ауылшаруашылығының басқа бағыттарын игергісі келеді. Бұл – бір ғана кәсіп түріне байланып қалмай, шаруашылықты жан-жақты дамытуға деген талпыныс. Бау-бақша өсіру де ауыл жағдайында сұранысқа ие бағыттың бірі. Жерді тиімді пайдаланып, көкөніс пен түрлі дақылдар өсіру арқылы отбасының қажетіне жаратып қана қоймай, артығын ауыл тұрғындарына ұсынуға болады. Кәсіпкердің бұл бағытты да қолға алуды жоспарлауы – шаруашылықты әртараптандыруға жасалған қадам.

Ауылдағы кәсіпкерліктің дамуы – тек жеке адамның әл-ауқатын арттыру емес, тұтас елді мекеннің экономикалық белсенділігін күшейтетін маңызды фактор. Бір отбасының кәсібі дамыса, жергілікті жерде өнім көбейеді, тұрғындарға қажетті тауар мен қызмет түрлері қолжетімді болады. Әсіресе ауылшаруашылығы саласында еңбек ететін кәсіпкерлердің орны бөлек. Өйткені олардың күнделікті еңбегі дастарқандағы ет пен сүттің, ауылдағы табиғи өнімнің молаюына ықпал етеді.

Баубек Нысанбаевтың еңбек жолы да осыны көрсетеді. Ол кәсібін дайын күйінде алған жоқ. Бала күнінде әкесінің қасында жүріп мал бағуды үйренді. Кейін азаматтық борышын өтеп, отбасын құрды. Ал өз кәсібін бастауға мүмкіндік туған кезде мемлекеттік қолдауды пайдаланып, бизнес-жоспар жасап, мал шаруашылығын қолға алды. Бүгінде сол еңбектің нәтижесінде 20 басқа жуық ірі қарасы бар шаруашылықты жүргізіп отыр.

Ең бастысы, кәсіпкердің алға қойған мақсаты бар. Мал басын көбейту, ет пен сүт өнімдерінің көлемін арттыру, бау-бақша шаруашылығын дамыту – мұның бәрі ауылдағы кәсіпті одан әрі нығайтуға бағытталған жоспарлар. Ал мақсатқа жетудің негізгі жолы – бұрынғыдай еңбек ету. Ауылдың берекесі де осындай маңдай термен келеді. Бірі мал бағады, бірі жер игереді, енді бірі кәсіп ашып, өзіне ғана емес, айналасына да пайдасын тигізеді. Баубек Нысанбаевтың кәсібі де осындай қарапайым еңбектен бастау алған. Әкесінен көрген өнегені өмірлік тәжірибесіне айналдырып, оны қазіргі кәсіпкерлік мүмкіндіктермен ұштастыра білді.

Еңбекпен келген кәсіптің берекесі де бөлек. Бүгінде отбасының нәпақасын мал шаруашылығынан тауып, ауыл тұрғындарын ет және сүт өнімдерімен қамтамасыз етіп отырған кәсіпкердің еңбегі – ауылда еңбек етемін деген адамға нақты мысал. Ал оның алдағы жоспары мен ізденісі кәсіптің бір орнында тоқтап қалмай, жаңа бағыттарға қарай дамуына мүмкіндік береді. Ауылда ата кәсіпті жалғастырып, заманауи кәсіпкерлікпен ұштастыру – бүгінгі күннің маңызды үрдістерінің бірі. Кәсіпкердің өмір жолы осының бір көрінісі. Әкесінің қасында жүріп үйренген малшылықтың қыр-сырын бүгінде өз шаруашылығында пайдаланып, отбасының кәсібін қалыптастырып келеді. Ендігі мақсат – сол еңбектің аясын кеңейтіп, шаруашылықты жаңа деңгейге көтеру.