Апостиль дегеніміз не?

Апостиль — бір мемлекеттің аумағында берілген ресми құжаттың басқа мемлекетте заңды түрде танылуын қамтамасыз ететін арнайы мөр немесе белгі. Ол құжатқа қол қойған тұлғаның қолының түпнұсқалығын, оның өкілеттігін және құжаттағы мөрдің немесе мөртаңбаның түпнұсқалығын куәландырады.Апостиль қою тәртібі 1961 жылғы 5 қазанда қабылданған Шетелдік ресми құжаттарды заңдастыру талабын жоятын Гаага конвенциясына негізделеді. Осы халықаралық келісімге қатысушы мемлекеттер арасында құжаттарды заңдастыру рәсімі жеңілдетілген. Егер құжат берілген мемлекет те, құжат ұсынылатын мемлекет те осы конвенцияға қатысушы болса, көп жағдайда консулдық заңдастырудың орнына апостиль жеткілікті болады.Апостиль қойылуы мүмкін құжаттарға азаматтық хал актілерін тіркеу туралы құжаттар, білім туралы дипломдар мен куәліктер, сот құжаттары, нотариаттық құжаттар және басқа да ресми құжаттар жатады. Алайда барлық құжатқа апостиль қойыла бермейді. Құжаттың түріне және оны қай елге ұсынатынына қарай талаптар өзгеруі мүмкін.
Апостильдің негізгі мақсаты — құжаттарды халықаралық айналымда пайдалануды жеңілдету және бірнеше деңгейлі заңдастыру рәсімдерін қысқарту. Мысалы, азамат шетелдік жоғары оқу орнына түскен кезде дипломын немесе басқа білім туралы құжатын ұсынуы қажет болуы мүмкін. Егер қабылдаушы мемлекет құжаттың апостильмен расталуын талап етсе, азамат тиісті мемлекеттік органға жүгініп, белгіленген тәртіппен апостиль рәсімінен өтеді.Қазақстанда апостиль қоюмен байланысты рәсімдер құжаттың түріне қарай тиісті мемлекеттік органдар арқылы жүзеге асырылады. Сондықтан құжатты шетелге пайдалануға дайындамас бұрын, оның қай органда куәландырылатынын және қандай құжаттар қажет екенін алдын ала анықтап алған дұрыс.Апостиль мен консулдық заңдастыруды бір-бірімен шатастырмау қажет. Апостиль Гаага конвенциясына қатысушы мемлекеттер арасындағы жеңілдетілген рәсім болса, консулдық заңдастыру басқа жағдайларда қолданылуы мүмкін. Сондықтан құжат ұсынылатын мемлекеттің талаптарын нақтылау маңызды.Апостиль — азаматтардың құжаттарын шетелде заңды түрде пайдалануға мүмкіндік беретін маңызды халықаралық рәсім. Ол құжаттың түпнұсқалығын растау арқылы мемлекеттер арасындағы құжат айналымын жеңілдетеді. Шетелде оқу, жұмыс істеу немесе басқа да мақсаттар үшін құжат дайындаған кезде апостильге қойылатын талаптарды алдын ала білу уақытты үнемдеп, артық қиындықтардың алдын алуға көмектеседі.
А.Рүстем,
Қармақшы аудандық сотының
жетекші маманы














