Химиялық уланудың алдын алу
Қазіргі таңда тұрмыста, өндірісте және ауыл шаруашылығында әртүрлі химиялық заттар кеңінен қолданылуда. Оларды дұрыс әрі қауіпсіз пайдаланбау ауыр зардаптарға алып келуі мүмкін.
Химиялық улану – улы заттардың адам ағзасына тыныс алу жолдары, ас қорыту жүйесі немесе тері арқылы енуі салдарынан туындайтын қауіпті жағдай. Мұндай уланулар көбіне тұрмыстық химиялық құралдарды абайсыз қолданудан, газ қондырғыларының ақауынан, дәрі-дәрмекті бақылаусыз қабылдаудан немесе ауыл шаруашылығында химиялық препараттармен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздік талаптарының сақталмауынан орын алады.
Химиялық уланудың белгілері әртүрлі болуы мүмкін. Ең жиі кездесетін белгілерге жүрек айну, құсу, бас айналу, әлсіздік, тыныс алудың қиындауы, көздің жасаурауы, терінің тітіркенуі және естен тану жатады. Мұндай белгілер байқалған жағдайда уақыт жоғалтпай медициналық көмекке жүгіну аса маңызды.
Химиялық уланудың алдын алу үшін ең алдымен қауіпсіздік талаптарын сақтау мәдениетін қалыптастыру қажет. Тұрмыстық химиялық заттарды тек қаптамада көрсетілген нұсқаулыққа сәйкес пайдалану, улы заттарды балалардың қолы жетпейтін жерде сақтау, газ және электр құралдарының техникалық жағдайын тұрақты түрде тексеріп отыру – негізгі сақтық шараларының бірі.
Сонымен қатар ауыл шаруашылығында қолданылатын тыңайтқыштар мен пестицидтерді белгіленген мөлшерден асырмай пайдалану, жеке қорғаныс құралдарын (маска, қолғап, арнайы киім) қолдану аса маңызды. Өндіріс орындарында еңбек қауіпсіздігі талаптарының сақталуы, қызметкерлерге нұсқама жүргізілуі және жұмыс орындарының желдетілуі уланудың алдын алуда үлкен рөл атқарады.
Егер химиялық улану жағдайы орын алса, зардап шеккен адамды дереу таза ауаға шығарып, улы затпен байланысын тоқтату қажет. Жедел жәрдем қызметіне хабарласып, дәрігер келгенге дейін алғашқы көмек көрсеткен дұрыс. Мұндай жағдайда асығыс әрекеттерге жол бермей, удың түріне байланысты дұрыс шешім қабылдау қажет.
Қорытындылай келе, химиялық уланудың алдын алу – тек мамандардың ғана емес, әрбір азаматтың жауапкершілігі. Қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау арқылы біз өзімізді де, жақындарымызды да түрлі қауіптен қорғай аламыз. Денсаулық – ең қымбат байлық екенін естен шығармайық.
А.Идрисова,
Қармақшы аудандық санитариялық эпидемиологиялық
бақылау басқармасының басшысы
















