Темекі бұйымдарын тұтынудың зияны
Қазіргі қоғамда темекі бұйымдарын тұтыну өзектілігін жоғалтқан жоқ. Ғылым мен медицинаның дамуына, зияны туралы ақпараттың молдығына қарамастан, темекі шегу әлі де көптеген адамдардың күнделікті әдетіне айналып отыр. Бұл – тек жеке адамның емес, тұтас қоғамның денсаулығына әсер ететін маңызды мәселе.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметіне сәйкес, темекі түтінінде адам ағзасына зиян келтіретін 7 мыңнан астам химиялық зат бар, оның кемінде 70-і қатерлі ісік ауруларын тудырады. Темекі шегу өкпе, жүрек-қан тамырлары, тыныс алу жүйесі ауруларының негізгі себептерінің бірі болып табылады. Сонымен қатар, никотинге тәуелділік адамды психологиялық және физиологиялық тұрғыдан әлсіретіп, өмір сүру сапасын төмендетеді.
Темекінің зияны тек шегушінің өзімен шектелмейді. Пассивті темекі шегу – яғни, темекі түтінін еріксіз жұту – әсіресе балалар, жүкті әйелдер мен қарт адамдар үшін аса қауіпті. Ғалымдардың зерттеулері пассивті темекі түтіні балаларда демікпе, аллергия, тыныс алу жолдарының жиі қабынуына әкелетінін дәлелдеді. Бұл – келешек ұрпақтың денсаулығына тікелей төнген қауіп.
Соңғы жылдары электронды темекі мен вейп өнімдерінің кең таралуы алаңдаушылық туғызып отыр. Көпшілік оларды «қауіпсіз балама» деп қабылдағанымен, шын мәнінде бұл өнімдердің де денсаулыққа зияны аз емес. Электронды темекі құрамындағы химиялық қоспалар өкпеге кері әсер етіп, никотинге тәуелділікті одан әрі күшейтеді. Әсіресе жастар арасында вейптің танымал болуы – болашақта темекіге тәуелді жаңа буынның қалыптасуына жол ашуы мүмкін.
Темекіге қарсы күрес – тек заңнамалық шаралармен шектелмеуі тиіс. Әрбір азамат өзінің денсаулығына жауапкершілікпен қарап, салауатты өмір салтын таңдауы маңызды. Отбасыда, білім беру мекемелерінде және еңбек ұжымдарында темекінің зияны туралы тұрақты түрде түсіндіру жұмыстары жүргізілуі қажет. Спортпен шұғылдану, дұрыс тамақтану және зиянды әдеттерден бас тарту – ұзақ әрі сапалы өмірдің басты кепілі.
Қорытындылай келе, темекі тұтынудың зияны – дәлелдеуді қажет етпейтін ақиқат. Денсаулық – адамның ең үлкен байлығы. Оны сақтаудың ең тиімді жолы – темекіден толықтай бас тарту. Әрбір саналы таңдау – өз болашағымыз бен ұлтымыздың саулығына қосылған үлес.
А.Әлиева,
Қармақшы аудандық
санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының бас маманы















