ҚҰҚЫҚТЫҚ ТЕРМИНОЛОГИЯНЫ БІРІЗДЕНДІРУ

Негізгі мақсаттары: құқықтық нормаларды біркелкі түсінуді қамтамасыз ету, заң мәтіндеріндегі қайшылықтар мен түсінбеушіліктерді азайту, мемлекеттік тілдегі құқықтық терминдердің дәлдігі мен тұрақтылығын сақтау, құқықтық құжаттардың сапасын арттыру. Біріздендірудің негізгі бағыттары, бір ұғымға бір ғана термин қолдану. Терминдердің мазмұны мен анықтамаларын нақтылау. Шетелдік құқықтық терминдерді дұрыс аудару және бейімдеу, заңнамалық актілерде терминдерді біркелкі пайдалану, терминологиялық сөздіктер мен стандарттарды әзірлеу. Мысалы, бір құжатта «жаза», екіншісінде «айыптау шарасы» деген әртүрлі атаулар қолданылса, оларды құқықтық мағынасына қарай біріздендіру қажет.

Құқықтық терминологияны біріздендіру – құқық саласындағы терминдерді жүйелеп, олардың бірыңғай әрі дәл қолданылуын қамтамасыз ету. Біріздендірудің негізгі әдістері заңнамалық актілерді терминологиялық сараптамадан өткізу, құқықтық терминдердің ресми сөздіктерін әзірлеу, жаңа заң жобаларындағы терминдерді қолданыстағы заңнамамен салыстыру, ғалымдар, заңгерлер және тіл мамандарының бірлескен жұмысын ұйымдастыру, халықаралық құқықтық терминдерді қазақ тіліне ғылыми негізде бейімдеу. Қазақстанда құқықтық терминологияны жетілдіру жұмыстары мемлекеттік терминологиялық комиссия, ғылыми-зерттеу мекемелері және заң шығару органдары арқылы жүзеге асырылады. Қазақ тіліндегі заңнаманың сапасын арттыру мақсатында терминдерді біріздендіру, олардың аудармасын жетілдіру және құқықтық сөздіктерді толықтыру жұмыстары тұрақты түрде жүргізіледі. Құқықтық терминологияны біріздендіру – құқықтық мемлекеттің тиімді жұмыс істеуінің маңызды шарты. Терминдердің нақтылығы мен біркелкілігі заңдардың дұрыс түсіндірілуін қамтамасыз етіп, азаматтардың құқықтарын қорғауға және құқықтық мәдениеттің дамуына ықпал етеді.