АЛЫП ҚАШУ САЛДАРЫНАН САҚТАНУ

Некеге тұруға мәжбүрлеу, оның ішінде ұрлау, қорқыту, қысым көрсету, бопсалау немесе күш қолдану арқылы жүзеге асырылатын істер – қылмыстық құқықбұзушылық болып табылады және адам құқықтарын өрескел бұзу болып саналады.

– неке тек ерікті келісім негізінде ғана жасалады;

– дәстүр, салт-дәстүр немесе туыстардың пікірі зорлық-зомбылық пен мәжбүрлеуді ақтамайды;

– сіз кез келген уақытта некеден бас тартуға құқылысыз.

Егер ұрлау немесе қысым көрсету қаупі болса:

– алдын ала қауіпсіздік жоспарын және жүгінуге болатын қауіпсіз орынды ойластырыңыз;

– қауіп туралы жақындарыңызға, достарыңызға, әріптестеріңізге, оқытушыларыңызға хабарлаңыз;

– әрдайым өзіңізбен бірге телефон, құжаттар және жедел қызметтердің байланыс нөмірлерін алып жүріңіз;

– қауіп, қысым көрсету немесе алып кетуге әрекет ету белгілері байқалған жағдайда дереу полицияға (102) хабарласыңыз.

Егер ұрлау немесе мәжбүрлеу орын алып қойған жағдайда:

– кез келген мүмкіндік болған кезде полициядан, медицина қызметкерлерінен, көршілерден, кездейсоқ адамдардан көмек сұраңыз;

– некеге келісім бермейтініңізді нақты және дауыстап айтыңыз;

– дене жарақаты келтірілген жағдайда міндетті түрде медициналық көмекке (103) жүгініп, жарақаттарды тіркетіңіз;

– ұрлауға немесе қысым көрсетуге қатысқан тұлғалардың деректерін есте сақтауға немесе тіркеуге тырысыңыз.

Полицияға жүгіну тәртібі:

– некеге тұруға мәжбүрлеу немесе ұрлау фактісі бойынша өтініш беріңіз; – мән-жайларды, қорқытуды, зорлық-зомбылықты толық сипаттап, куәларды көрсетіңіз; – жүгінген кезде сізге талон-хабарлама беруге міндетті.

Заң бойынша жауаптылық:

Некеге тұруға мәжбүрлеу қылмыстық жауаптылыққа әкеп соғады, яғни айыппұлдан бастап бас бостандығынан айыру жазасы бар. Неғұрлым қатаң жаза мынадай жағдайларда көзделеді, егер әрекет:

– күш қолдану арқылы жасалса;

– кәмелетке толмағанға қатысты жасалса;

– адамдар тобы арқылы жасалса;

– тәуелділік немесе қызметтік жағдайды пайдалану арқылы жасалса;

– әрекеттер ауыр зардаптарға әкеп соқса ұзақ мерзімге бас бостандығынан айыру көзделеді.

Есте сақтаңыз:

Сіз қудалауға, қысым көрсетуге немесе зорлықзомбылыққа төзуге міндетті емессіз. Заң сіздің жағыңызда. Көмек сұрау – ұят емес, бұл сіздің өміріңіз бен бостандығыңызды қорғау.