Ақшаны қайда және қалай жинау керек?

Бұл «Қаржыға қатысты көзқарасты жаңарту» жобасының тоғызыншы сабағы, жоба аясында біз инвестициялар және қаржы жөніндегі сарапшы Әсел Әуелбековамен бірге қаржылық ой-танымымызды жетілдіреміз. Бұл материалда ақшаны қайда және қалай жинау керектігін талдаймыз.

Ашқаны жинап қана қоймай, көбейтіп отыру үшін, оны қалай сақтау керек? Мұның бірнеше тәсілі бар.

1 тәсіл: қолма-қол сақтау

Яғни, ақшаңызды үйде, сейфте немесе банк ұяшығында сақтайсыз.

Артықшылықтары:

Жылдам қол жеткізуге болады
Қажет кезде ала саласыз

Кемшіліктері:

Инфляция. Мысалы, былтыр 10,000₸ бүгінгіден көбірек зат сатып алуға болатын. Бір жылда азық-түлік қымбаттайды → ақшаның құны азаяды
Жоғалтып алу қаупі. Ақша ұрлануы, балалар бүлдіруі мүмкін, өрт шығуы, су тасқыны болуы мүмкін

Кеңес:

Бір айлық күнкөріс шегіне тең соманы сақтаңыз. ОДАН АРТЫҚ БОЛМАУЫ ТИІС!

2 тәсіл: Карталар (ағымдағы шоттар)

Артықшылықтары:

Жылдам қолжетімді – ақша үнемі өзіңізбен болады
Барлық жерде төлеу ыңғайлы
Кэшбэктер мен бонустар

Кемшіліктері:

Деректердің ұрлану қаупі: фишинг, скимминг, деректердің таралып кетуі

Кеңес:

Ағымдағы шығындарға жететін соманы сақтаңыз (ең көбі бір айға). ОДАН АРТЫҚ ЕМЕС!

3 тәсіл: Депозиттер

Артықшылықтар:

Ақша қорғалады (ҚДКБҚ сақтандыруы)
Ақша көбейеді (банк пайыздары)
Басқару ыңғайлы (қосымша арқылы)

Депозиттердің екі түрі бар — ішінара алуға болатын және болмайтын.

1 түрі: ішінара АЛУ құқығы бар

Қаражатыңызға икемді түрде қол жеткізу, ақшаңыздың бір бөлігін аудара аласыз

ҚДКБҚ сақтандыру лимиттері:

Теңгемен: бір банкке 10,000 000₸ дейін
АҚШ долларымен: бір банкке 5,000,000₸ (теңгеге шаққанда) дейін

Егер одан көп болса: Бірнеше банкте бөліп сақтаңыз!

2 түрі: жинақ салымы (ішінара АЛЫНБАЙДЫ)

Бұл «ұзақ мерзімге арналған ақша», қаржылық қауіпсіздік жастығы, белгілі бір мақсатқа арналған жинақ. Ұзақ уақытқа саласыз, тиіспейсіз, ең жоғары мөлшерлемеге ие боласыз.

ҚДКБҚ сақтандыру лимиттері:

Теңгемен: бір банкке 20,000,000₸ дейін
АҚШ долларымен: бір банкке 5,000,000₸ (теңгеге шаққанда) дейін

ҚДКБҚ – Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры. Егер банк лицензиясынан айырылып, оны жабу процесі басталса, қор сізге ақшаңызды төлеп береді.

банк жабылғанда төлем қалай жасалады

1 ҚАДАМ: Банктің лицензиясы кері қайтарылады
2 ҚАДАМ: ҚДКБҚ төлем жүргізетін банк-агентті таңдайды
3 ҚАДАМ: Төлем жүргізу 35 жұмыс күнінен кешіктірілмей басталуы керек

МАҢЫЗДЫ АҚПАРАТ: Салымшылардың банк-агент арқылы өтемақы алуы үшін 1 жыл уақыты бар

ДЕПОЗИТ АШАТЫН БАНКТІ ҚАЛАЙ ТАҢДАУ КЕРЕК?

1-өлшемшарт:

Ең басты ереже – банк депозиттерге кепілдік беру жүйесінің қатысушысы болуы керек.

Нені тексеру керек:

Банктің ресми түрде ҚДКБҚ құрамында болуын (kdif.kz сайтында тексеру)
Шартта «Салымдар ҚДКБҚ арқылы сақтандырылған» деп нақты жазылуы тиіс
Салымыңыздың түрі кепілдендіруге жататынын
Лимиттерге сай екенін

2-өлшемшарт: Шарттардың ашықтығы

Не нақты жазылуы тиіс:

Мөлшерлеме (тұрақты немесе құбылмалы)
Мерзімінен бұрын алу ережелері
Толықтыру ережелері
Пайыздардың капиталдануы
Автоматты түрде ұзарту

3-өлшемшарт: Басқару ыңғайлылығы

Мобильді қосымша: сенімді, ыңғайлы, салымдарды онлайн ашуға/жабуға болады. Сондай-ақ, белсенді, жылдам қолдау қызметі

4-өлшемшарт: Банктің тұрақтылығы мен беделі

Нені тексеру керек:

Банк туралы жаңалықтарды, шу шыққан-шықпағанын
Кредиттік рейтингтерін (егер болса)
Банктің ауқымын (әдетте, ірі банктер сенімдірек болады)

+0,5% ҮШІН ЖАНТАЛАСПАҢЫЗ: Ақшаны мөлшерлемесі жақсы 2-3 ірі банкке салған әлдеқайда қауіпсіз болады.

Яғни, шартты түрде 3 қалтаңыз болуы керек.Қолма-қол ақша. Картада бүгінгі шығыныңызды жабатын ақша және депозитте бір айға жететін ақша.

5-өлшемшарт: Ақшаны салмас бұрын тексеру
Қорытынды чек-парақ:

Ақшаны мерзімінен бұрын алу шарттарын оқыдыңыз
Мөлшерлеме мен капитализацияны түсінесіз
ҚДКБҚ-мен сақтандырылған деген белгіні көрдіңіз

«3 қалта» ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

«3 қалта» деп аталатын тұжырымдамаңыз болуы керек екені әрдайым есіңізде жүрсін.

1 ҚАЛТА: ҚОЛМА-ҚОЛ АҚША

Сомасы = айлық күнкөріс шегі. Шұғыл жағдайлар үшін.

2 ҚАЛТА: КАРТАДАҒЫ АҚША

Ағымдағы шығындар үшін (бір апталық). Төлеуге ыңғайлы.

3 ҚАЛТА: ІШІНАРА АЛУҒА БОЛАТЫН ДЕПОЗИТ

Бір айлық ақша қоры. Қажет кезде алуға болады. Пайыздары картадан жоғары.

«ҰЗАҚ УАҚЫТ САҚТАЛАТЫН АҚША» = ЖИНАҚ САЛЫМЫ

Белгілі бір мақсатқа арналған қаржылық жастық. Мөлшерлемесі ең жоғары.

АҚША ЖИНАУ СТРАТЕГИЯСЫ

Жетістікке жету формуласы

Мақсатты айқындаңыз: қай күнге және қанша ақша керек

Ай сайынғы соманы санаңыз: депозит калькуляторын қолданыңыз

Автоматты түрде жасаңыз: жалақы түскен күні автоматты түрде аудару (табыстың
10-20%-ы)Қадағалаңыз: тоқсанына бір рет өзгерісті тексеріп тұрыңыз

Қорғаңыз: бірнеше банкке бөліңіз, ҚДКБҚ лимиттерін қадағалаңыз

қауіпсіздіктің 3 тірегі

1. ДИВЕРСИФИКАЦИЯ