ЛАЙКҚА ЛАЙЫҚПЫЗ БА?
Қазіргі цифрлық дәуірде әлеуметтік желілер адам өмірінің ажырамас бөлігіне айналды. Күн сайын миллиондаған адам өз ойымен, сезімімен, жетістіктерімен бөлісіп, басқалардың бағасын күтеді. Сол бағалаудың ең қарапайым әрі кең таралған түрі – «лайк». Тіпті кейбір байқаудың жеңімпаздары да осы лүпіл санымен анықталады. Бұл қаншалықты дұрыс? Осы ретте «біз лайкқа лайықпыз ба?» деген сұрақ тереңірек ойлануды талап етеді.
Алдымен, «лайк», қазақшаға аударсақ, лүпіл сөзінің мәніне тоқталайық. Бастапқыда ол тек ұнатуды білдіретін белгі болса, уақыт өте келе әлеуметтік мәртебенің, танымалдықтың өлшеміне айналды. Көп лайк жинаған адам өзін маңыздырақ сезінуі мүмкін. Бұл – адамның табиғи мойындалуға деген қажеттілігінің көрінісі. Дегенмен, мәселе лайкта емес, оған деген тәуелділікте жатыр.
Кейбір адамдар лайк үшін шынайылығын жоғалтып, өз өмірін әсірелеп «әдемі» етіп көрсетуге тырысады. Бұл қоғамда жалған образдардың көбеюіне әкеледі. Нәтижесінде, оқырмандар басқа біреудің «мінсіз» өмірін көріп, өз өмірін төмен бағалай бастайды. Мұндай салыстырулар адамның психологиялық жағдайына кері әсер етуі мүмкін.
Сонымен қатар, лайк – әрқашан шынайы баға емес. Кейде ол жай ғана әдет, кейде қолдау, кейде тіпті немқұрайлықтың белгісі болуы мүмкін, яғни, лүпіл саны адамның шынайы құндылығын анықтай алмайды. Адамның қадірі оның жасаған ісімен, адамгершілігімен, қоғамға қосқан үлесімен өлшенуі тиіс.
«Лайкқа лайықпыз ба?» деген сұраққа жауап беру үшін, алдымен өзімізден «біз не үшін лайк күтеміз?» деп сұрауымыз керек. Егер ол тек өз-өзімізді бағалау үшін қажет болса, онда бұл қауіпті белгі. Ал егер ол жай ғана кері байланыс ретінде қабылданса, онда ешқандай мәселе жоқ.
Түптеп келгенде, лайк – тек құрал, мақсат емес. Біз лайкқа емес, шынайылыққа, сапаға, адамгершілікке лайық болуымыз керек. Ең маңыздысы – өзіміздің ішкі бағамызды жоғалтпау. Себебі шынайы құндылық экрандағы сандармен емес, адамның жүрегіндегі ниетпен өлшенеді.
